‘Hoi’, sis ik tsjin him. ‘Ik bin Berber. Wa bisto?’
‘Ik bin Lik’
In jonge fan tsien jier komt de logopedypraktyk yn dêr’t ik doe wurke (yn it suden fan Nederlân). Syn mem, in Friezin om utens, hie de ôfspraak makke. Har soan kin de ‘R’ net sizze.
‘Hoi’, sis ik tsjin him. ‘Ik bin Berber. Wa bisto?’
‘Ik bin Lik’, seit er. Mei begrutsjen sjoch ik him oan. Al tsien jier en noch nea hat er syn namme goed sizze kinnen. Ik gean daliks mei him oan ’e gong.
Der binne yn Nederlân ferskillende soarten ‘R’. Yn it suden is de hûch-‘R’ gebrûklik. Yn it noarden de tongepunt-‘R’. En dan is der noch de, ûnder logopedisten sa neamde, ‘Kinderen voor Kinderen’-‘R’, dy’t klinkt as in hjitte jirpel yn ’e kiel. Dy ‘R’ wurdt net sjoen as in echte ‘R’. Bern begjinne faak de ‘R’ te brûken dy’t se om har hinne hearre. Meastentiids is de hûch-‘R’ wat makliker oan te learen as de tongepunt-‘R’. Ik lit it bern faak beide besykje.
As Rik syn mem der oan ’e ein fan de behannelingssesje yn komt, seit Rik grutsk: ‘Hoi mem, ik bin Rik!’ Mar mem sjocht my lilk oan. ‘Wêrom hasto him sa’n rare “R” leard. Wy meitsje de “R” altyd mei de tonge.’ Ik lis har it ien en oar út en jou oefeningen mei om beide wizen te oefenjen. As Rik de oare wyks wer by my komt, hat mem wakker mei him oan it oefenjen west. Grutsk lit hy my de tongepunt-‘R’ hearre: ‘Ik bin Rik.’
Skriuwer: Berber Spliethoff
- Fan fjouwer jier ôf moat in bern alle klanken ûnderskiede kinne. Se kinne al in soad klanken útsprekke. Dat wol net sizze dat se alles al goed útsprekke kinne: bygelyks meardere bylûden achterelkoar, of in oare inkelde klank sa as de ‘R’ noch net.
- ‘R’ komt faak as ien fan de lêste klanken yn de taalûntjouwing. It hinget fan de taal- en spraakûntwikkeling yn syn gehiel ôf oft it fan belang is de ‘R’ te behanneljen.
- ‘R’ wurdt faak yn groep 2 behannele (mei 5 jier ûngefear). Meastentiids omdat it wichtich is om alle klanken goed út te sprekken by it skriuwen learen yn groep 3.
- ‘R’ wurdt faak wol behannele as it bern der sels lêst fan hat.
Gezinnen in alle vormen en maten
Op school leer je nog altijd het klassieke plaatje: vader, moeder en kinderen. Maar anno 2025 zien gezinnen er lang niet altijd zo uit. Bonusouders, samengestelde gezinnen en nieuwe rollen, het hoort er allemaal bij. Zelf merkte ik dat toen ik mijn partner ontmoette, die al twee kinderen had. Voor mij betekende dat een sprong in het diepe: bonusouder worden. En ik ben niet de enige die deze weg bewandelt.
Friese oranjekoek: een zoete trots uit Friesland
De Friese oranjekoek is een van de bekendste lekkernijen uit Friesland. Wie ooit een verjaardag, bruiloft of jubileum in Friesland heeft meegemaakt, kent hem waarschijnlijk: een zachte koek met een roze glazuurlaag, vaak versierd met slagroomtoefjes en stukjes gekonfijte sinaasappelschil. Ondanks de naam heeft de koek overigens niets met sinaasappel te maken. De naam verwijst naar het Huis van Oranje.
Antykonsepsje
Antykonsepsje: hoe dogge oare heiten en memmen dat? Oftst no al bern hast of noch twifelst oer útwreiding fan dyn húshâlding ‒ ier of let komt by in soad âlden de fraach op: hokker antykonsepsje past no it bêste by ús? De pil, in spiraaltsje, kondooms, wat natuerliks of de knip deryn? Der binne tsjintwurdich in protte mooglikheden. En krekt sa’t ús libbens feroarje, feroaret ek ús foarkar. Wat dogge jimme as jimme húshâlding kompleet is? Wy fregen it jimme op ús socials.
Sa lêze wy: Jelle, Indy en Syb
‘It foarlêzen bringt ús struktuer yn ’e dei: alle jûnen foar it sliepengean lêze wy in ferhaaltsje. Nei it toskpoetsen wit Indy wat der komme sil en siket se gau in boek út. Meastentiids in boek dat heit foarlêze moat, én in boek foar harsels, sadat sy ek sels “foarlêze” kin. Har favorite boek is “Het allerleukste voorleesboek van Muis”, “Coco” en de boekjes fan Stip. Dy boeken hawwe prachtige tekeningen en moaie ferhalen.
